Met gezonde kalveren loopt het vanzelf

Voeding, hygiëne en klimaat:
de pijlers voor een probleemloze opfok

Hygiëne en controle voorkomt pensdrinken bij kalveren

Pensdrinken maakt kalveren ziek met een grote kans op een dodelijk afloop. Behandelen en genezen is niet eenvoudig. Gelukkig kun je met de juiste maatregelen het risico op pensdrinkers sterk terugdringen.

Normaal gesproken gaat de melk tijdens het drinken rechtstreeks naar de lebmaag van het kalf. Bij een verstoring van de slokdarm-sleufreflex gaat de melk echter direct naar de pens. Ook na het drinken van teveel melk, of water na de melk, kan een deel terugvloeien in de pens. Dit verstoort de vertering, leidt tot gasvorming en na enkele dagen ook tot kleiachtige mest. Vandaar worden pensdrinkers ook wel 'kleischijters' genoemd.

Symptomen van pensdrinken

Kalveren die leiden aan pensdrinken worden door gasvorming in de pens vol aan de linkerkant van hun lijf. Ze drinken minder en slechter en krijgen soms koliekachtige (buikkramp) verschijnselen. De kalveren worden stekelig in het haar en ogen wat sloom en suf. Na een dag of 5 wordt een pensdrinker een kleischijter. De mest is dan taai, grijs en vast als stopverf.

Het kalf stopt met groeien omdat de voeding niet goed meer verteert en de pensontwikkeling zwaar is verstoord. De vacht wordt dof en droog en het kalf vermagert.

Hoe voorkom je pensdrinken bij kalveren?

De kernwoorden voor het voorkomen van pensdrinken bij kalveren zijn: hygiëne, controle en correct voeren. Concrete maatregelen:

  • Voer geen water direct na de melk, doe dit pas na ca. een uur.
  • Plaats het waterbakje op een aantal meters van de drinkautomaat.
  • Voorkom dat het kalf diep moet buigen om te drinken. Dit is een onnatuurlijke houding en niet gunstig voor de slokdarm-sleufreflex.
  • Voer melk met de juiste concentratie: 1 kg poeder op 6-7 liter water, 125-150 gram per liter.
  • Maak de kalvermelk correct aan en voer op vaste tijden.
  • Voer de melk op de juiste temperatuur (40-41ºC): zeker nooit te koud.
  • Werk met schone materialen en reinig emmers en mengers direct na de voeding.
  • Bij gebruik van speenemmers: controleer de speen en vervang deze tijdig.
  • Bij gebruik van een drinkautomaat: controleer de poederdosering en temperatuur en reinig de uitstroomopening regelmatig.
  • Als kalveren ziek zijn (bijvoorbeeld longproblemen), pas dan de voerhoeveelheid aan.

Bekijk de Sprayfo voerschema's voor de juiste toepassing


Behandeling van pensdrinken

Behandeling van pensdrinken kan op de volgende wijze:

  • Spoel de pens door via een sonde warm water in de pens te laten lopen en via dezelfde slang de pens weer leeg te hevelen. Duw de kop van het kalf omlaag en druk de pens omhoog. Hierdoor komt de rommel uit de pens. Dit lukt niet of slecht als er veel structuur (van voer) in de pens zit;
  • Lukt het spoelen niet, geef het kalf dan 2 dagen alleen water , zodat de pens op een natuurlijke manier leegspoelt;
  • Voeg geen electrolyten toe, want suikers worden omgezet en kunnen gasvorming veroorzaken;
  • Geef het kalf de ruimte om te bewegen en te lopen;
  • Na het spoelen van de pens kunt u weer beginnen met melk geven met een speenemmer. Gebruik een nieuwe speen, hang de emmer 80-100 cm hoog en voer de melk goed warm. Begin met 2 maal daags 1 liter melk. Daarnaast 's-middags en 's-avonds zeker 4 liter warm water geven;
  • Komt er geen negatieve reactie, voer dan de melkgift langzaam op;
  • Verstrek hooi of luzerne om de pens weer op gang te krijgen. De eerste week nog geen brok geven. Geef het kalf een vitamine- en mineraleninjectie om de weerstand te herstellen.

 

LifeStart kalveren melkveeHet is wetenschappelijk bewezen dat de start van een kalf bepalend is
voor de latere ontwikkeling. Een goede kalveropfok legt de basis voor
een hoge melkproductie en een duurzame veestapel.

Lees meer over het LifeStart programma

Gezondheidsrisico's op uw bedrijf?

Neemt de juiste maatregelen om kalverziektes op uw bedrijf te voorkomen?
Vraag het aan de Sprayfo opfokspecialist in uw regio. 

Ik wil meer weten over ziekepreventie 

Preventie kalverziektes

Is de ventilatie in uw kalverstal adequaat? Kan de hygiëne nog beter? Is de weerstand van uw kalveren op orde? Bespreek uw aanpak van ziektepreventie met Wim Twisk of een Sprayfo opfokspecialist in uw regio.

Direct advies