KRAAMKAMER VAN UW
BEDRIJFSRESULTAAT

Goed onderdak voor toekomstig melkvee

Huisvesting kalveren bepalend voor gezondheid en groei

Een pasgeboren kalf heeft een geringe weerstand en is hierdoor erg vatbaar voor infecties.
Net als alle pasgeborenen hebben kalveren een speciale omgeving nodig om voorspoedig te groeien. Kalveren zijn de toekomst van elk melkveebedrijf. Toch gaat men doorgaans voorbij aan de huisvesting van kalveren of staat het op het tweede plan.

Niet zelden wordt een locatie omgebouwd die voorheen als melkstal of schuur diende. Oorspronkelijk is deze huisvesting niet geconstrueerd met kalveren in het achterhoofd. Als bedrijven groeien, groeit ook het aantal kalveren en daarmee de infectiedruk. Hoe borg je de gezondheid en het welzijn van kalveren? Wat zijn de belangrijkste aandachtspunten in huisvesting?

De 5 vereisten voor kalverhuisvesting zijn:

  1. Comfort - ieder kalf een droge, beschutte en voldoende ruime (lig)plek.
  2. Licht -  t.b.v. gezondheid kalf, alsmede ter observatie van het kalf door melkveehouder.
  3. Lucht -  goed ventileren zodat luchtvochtigheid niet te hoog wordt, voorkom trek en tocht.
  4. Hygiëne - houd het hok schoon, voorkom kruisbesmetting.
  5. Arbeid - zorg voor goede looplijnen, protocolaire aanpak en arbeidsgemak.

Om die facetten goed op elkaar af te stemmen is het onder meer van belang vanuit de leeftijdsfase van het kalf te redeneren. Daarbij leggen wij in dit artikel focus op de eerste 4 maanden.

Fasering in huisvesting

In grote lijnen bestaan de eerste 4 maanden van de kalveropfok uit 2 fases:

De duur van de eenlingfase, individuele huisvesting, is minimaal 1-2 weken. Dit is van belang voor controle en beperking van de ziektedruk. Sommige veehouders houden hun kalveren in eenlingboxen of iglo's tot na het spenen, 10 - 11 weken.

Na 15 - 16 weken kunnen kalveren overgeplaatst worden naar de ligboxen. Het is aan te raden om kalveren tot een leeftijd van 6 maanden compleet gescheiden van oudere dieren te huisvesten in een aparte stal.

Type huisvesting bij welke leeftijd (wk) gebruiken:

Fase I – Eenlingfase (eerste 2 weken)

Allereerst is het van belang voldoende biest van goede, gecontroleerde, kwaliteit te verstrekken om de weerstand van het kalf zélf te versterken. Pak dit gestructureerd aan, met behulp van een protocol.

Bij jonge kalveren wordt vaak onderscheid gemaakt tussen aan te houden dieren en te verkopen dieren. Kalveren die worden aangehouden worden apart gehuisvest, bijvoorbeeld door ze in een andere rij boxen te plaatsen of in iglo's.

Vervoeren van pasgeboren kalveren naar indivuele huisvesting kan het best met behulp van een tweewielige (krui)wagen. Dit is veehouder- en diervriendelijk: de belasting van uw rug is beperkt en het kalf ligt stabiel. Gebruik de wagen enkel voor dit doel en reinig deze na elk gebruik.

Individueel huisvesten
De kalf-kalf overdracht vormt de belangrijkste infectieweg voor diarree- en luchtweginfecties. Door indivuele huisvesting kunnen gezondheid, voeding en mest van het kalf optimaal gecontroleerd worden.
Plaats kalveren in de eerste 14 dagen in eenlingboxen of iglo's.

Voordelen:

  • Minder kans op infecties (diarree, navelinfecties)
  • Vermijden van belikken, oor- en navelzuigen
  • Betere controle mogelijk (voeropname)

Hoeveel indivuele hokjes nodig?
Het aantal is afhankelijk van het aantal melkkoeien, de afkalfpiek, het aanhoudingspercentage en de tijd in een eenlingbox of –iglo.

Bereken dit met onze Kalverbox Calculator!

 

Looplijnen
Jonge kalveren moeten in de melkperiode gescheiden worden gehuisvest van het oudere jongvee en melkkoeien. Dit kan door middel van een aparte jongveestal en/of de dieren buiten huisvesten.
Houd voor wat betreft de looplijnen rekening met:

  • Eenduidige, overzichtelijke opstelling van iglo's of eenlingboxen.
  • Plaatsing van iglo's of eenlingboxen naast elkaar, of in rijen. Dit bespaart ruimte en vergemakkelijkt het voeren en schoonmaken.
  • Van jong naar oud werken: begin bij het voeren bij de jongste kalveren en eindig bij de oudste.

Fase II – Groepshuisvesting op stro (2 tot 15 à 16 weken)

Bij groepshuisvesting luistert het nauw als het gaat om ventilatie, isolatie, luchtstroming, temperatuur, mestafvoer en ruimte per kalf. Per type stal en onderverdeling is advies op maat nodig. Dat gaat van structuur en arbeidsefficiëntie tot inrichting en accessoires. Maar alles gedacht vanuit gezondheid en groeiprestaties van het kalf, om er later als melkkoe profijt van te hebben.

Voordelen groepshuisvesting:

  • Arbeidsefficiënt voor u als veehouder
  • Meer beweging voor het kalf (dierenwelzijn)
  • Sneller sociale vaardigheden (onderlinge rangorde)
  • Vrije wateropname

Drinkautomaat
Als er sprake is van een drinkautomaat, zal het (vaars)kalf na de biestperiode nog ruim een week extra individueel gehuisvest worden, net zoals de stierkalveren. Stierkalveren worden na 14 dagen verkocht. Vaarskalveren gaan op dat moment naar de groepshuisvesting.

Type huisvesting
Huisvesten van kalveren in groepen kan op verschillende manieren:

Strohokken

  • Lage investeringskosten
  • Veel ligruimte, hoog stroverbruik
  • Intensiever met uitmesten

Groepsiglo's

  • Hogere investering, afhankelijk van grootte, merk en accessoires
  • Beter microklimaat voor de kalveren: frisser, droger en minder tocht
  • Hoog stroverbruik

Tweevloerenstal

  • Gedeeltelijk roosters, gedeeltelijk strohok
  • Relatief hogere investeringskosten
  • Minder stroverbruik
  • Drinkautomaat op roosters voor schoon werken
Gesloten stal
Bij een gesloten stal is temperatuur van uiterst belang. Voorkom tocht en schommeling van temperatuur. Kalveren moeten altijd droog kunnen liggen. Creëer indien nodig een micro-klimaat. Vooral bij nieuwe, (te) hoge stallen is klimaatbeheersing vaak een uitdaging.

All in-All out

Pas bij de groepshuisvesting van oudere kalveren bij voorkeur het 'All in-All out' systeem toe. Dit houdt in dat kalveren van dezelfde leeftijd in vaste groepen worden onderverdeeld. Wanneer de kalveren oud genoeg zijn, worden ze als gehele groep verplaatst naar een volgende afdeling. Lege hokken, door overplaatsing van een groep kalveren, moeten eerst grondig worden schoongemaakt én zijn opgedroogd voordat er een nieuwe groep kalveren in komt.

 

Tip: schoonmaken met water kan alleen als de afdeling volledig leeg is, dus zonder dieren. Anders verplaatsen vuil en bacteriën zich via damp of nevel naar de andere kant van de afdeling waar nog dieren staan. 

Na 15-16 weken in ligboxen met roosters

Een ligboxenstal is ideaal voor bedrijven waar ook de koeien op die manier zijn gehuisvest. Echter, voor kalveren is de vierde maand cruciaal. Ze zijn dan vaak nog net niet goed genoeg ontwikkeld om van het strohok over te gaan naar de ligboxen. Voor beperking van strogebruik en arbeid wil de veehouder ze graag overplaatsen. Maar voor kalveren jonger dan 4 maanden raden wij het af om ze volledig op roosters en in ligboxen te houden.

Een paar andere aandachtspunten:

  • Voorzie de boxen met matten of strooi zaagsel op de vloer
  • Afmeting van de boxen dient afgestemd te zijn op de grootte van de dieren
  • Een verhoogde boxvloer (12 tot 15 cm) en een loopruimte van 200 cm breed
  • Spleetbreedte van de roosters moet aangepast zijn aan de leeftijd van de dieren
    • Bij een kalf < 200 kg min. 2 cm en max. 2,5 cm
    • Bij een kalf > 200 kg min. 3 cm en max. 3,8 cm

In het kader van klauwgezondheid: liefst niet op betonroosters vóór 4 à 5 maanden leeftijd en ook niet enkel op stro vanwege te lange tenen door onvoldoende slijtage.

Lees verder: ''Het hoe en waarom van All in - All out"

Check ook: "LifeStart: goed starten kan maar één keer"

Vragen over huisvesting?

Onze kalveropfok-
specialist denkt
graag met u mee!

Direct advies